သုနကမင်းနှင့် နွား

သုနကမင်းနှင့် နွား

တစ်ခါတုန်းက မဟာသမုဒ္ဒရာကြီးအတိုင်း ကျယ်ပြန့်လှတဲ့ တောအုပ်ကြီးတစ်ခုရဲ့ အလယ်မှာ သုနက မင်းကြီး စိုးစံတော်မူတဲ့ သုနက ရာဇမဟာနဂိုရ်ပြည်ကြီး တည်ရှိခဲ့ပါတယ်။ သုနက မင်းကြီးဟာ သီလ သမာဓိနဲ့ ပြည့်စုံတော်မူပြီး ပြည်သူပြည်သားတွေကို မေတ္တာတရားနဲ့ အုပ်ချုပ်တော်မူပါတယ်။ ပြည်သူပြည်သားတွေဟာလည်း မင်းကြီးရဲ့ အုပ်ချုပ်မှုအောက်မှာ အေးချမ်းသာယာစွာ နေထိုင်ခဲ့ကြရပါတယ်။

ဒီရာဇမဟာနဂိုရ်ပြည်ကြီးမှာ မင်းကြီးရဲ့ အရင်းနှီးဆုံး မိတ်ဆွေဖြစ်တဲ့ အမတ်ကြီးတစ်ယောက် ရှိပါတယ်။ အမတ်ကြီးဟာ ရုပ်ရည်ချောမောလှပပြီး ပညာဉာဏ် ထက်မြက်တော်မူပါတယ်။ အမတ်ကြီးဟာ မင်းကြီးရဲ့ အကြံအဖက် အခက်ခဲတွေကို အမြဲတမ်း ကူညီဖြေရှင်းပေးတော်မူခဲ့ပါတယ်။

တစ်နေ့သောအခါ မင်းကြီးဟာ နန်းတော်ဥယျာဉ်တော်အတွင်း လမ်းလျှောက်တော်မူရင်း နွားတစ်ကောင်ကို မြင်တော်မူပါတယ်။ ထိုနွားဟာ အလွန်တရာ သနားစဖွယ် ကောင်းလှပါတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်မှာ အနာဒဏ်ရာတွေ ပြည့်နှက်နေပြီး အလွန်ပိန်ချုံးနေပါတယ်။ မင်းကြီးဟာ ထိုနွားကို မြင်တော်မူပြီး သနားစိတ်တော် ပေါက်တော်မူပါတယ်။

“အမတ်ကြီး၊ ထိုနွားကို ကြည့်စမ်း။ အလွန်တရာ သနားစဖွယ် ကောင်းလှချေရဲ့။ ထိုနွား ဘာဖြစ်လာသလဲ။ ဘယ်သူကများ အခုလို ပြုလုပ်ရတာလဲ။” မင်းကြီးက မေးတော်မူပါတယ်။

အမတ်ကြီးက ပြန်လည် လျှောက်ထားပါတယ်။ “အရှင်မင်းကြီး၊ ထိုနွားဟာ ရွာသူကြီးရဲ့ နွားဖြစ်ပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းက ထိုနွားဟာ ရွာသူကြီးရဲ့ သားသမီးတွေကို သယ်ဆောင်လာရင်း လမ်းမှာ မတော်တဆ ချော်လဲကျသွားပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ရွာသူကြီးရဲ့ သားသမီးတွေဟာ ထိုနွားကို အလွန်တရာ ကြောက်ရွံ့ပြီး ရိုက်နှက် ဆဲဆိုခဲ့ကြပါတယ်။ ရွာသူကြီးဟာလည်း သားသမီးတွေကို အပြစ်မတင်ဘဲ ထိုနွားကို အပြစ်တင်ပြီး အလွန်တရာ ရိုက်နှက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အခုလို အနာဒဏ်ရာတွေ ပြည့်နှက်နေတာပါ အရှင်မင်းကြီး။”

မင်းကြီးဟာ ထိုအကြောင်းကို ကြားတော်မူပြီး အလွန်တရာ စိတ်တော် မချမ်းသာ ဖြစ်တော်မူပါတယ်။ “အမတ်ကြီး၊ ငါ့မှာ အတော်ပင် အပြစ်ကြီးတဲ့ ပြည်သူတွေ ရှိနေပါလား။ ကိုယ်ကျင့်တရားကို လိုက်နာဖို့ ဘာကြောင့် မကြိုးစားကြတာလဲ။”

“အရှင်မင်းကြီး၊ တချို့ ပြည်သူတွေဟာ ပညာနည်းပါးလို့လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ် အရှင်မင်းကြီး။ တချို့လည်း အသိတရား ကင်းမဲ့လို့လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။”

မင်းကြီးဟာ စဉ်းစားတော်မူပါတယ်။ “အမတ်ကြီး၊ ငါဟာ ဘုရင်တစ်ပါး အနေနဲ့ ငါ့ပြည်သူတွေ ကိုယ်ကျင့်တရားကို မြှင့်တင်ပေးဖို့ တာဝန်ရှိတယ်။ ငါဟာ အခုကစပြီး ငါ့ပြည်သူတွေ အားလုံးကို ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ ပညာရေးကို သင်ကြားပေးဖို့ စီစဉ်မယ်။”

မင်းကြီးဟာ အမိန့်တော်ကို ထုတ်ပြန်ပြီး ပြည်သူအားလုံးကို နန်းတော်ရှေ့မှာ စုဝေးစေတော်မူပါတယ်။ မင်းကြီးဟာ ပြည်သူအားလုံးကို တရားဟောတော်မူပါတယ်။ “ချစ်ခင်ရသော ငါ့ပြည်သူများ၊ ယနေ့မှစ၍ ငါသည် ငါ့ပြည်သူအားလုံး ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းမွန်ပြီး ပညာတတ်မြောက်ရေးအတွက် အလေးထားမည်။ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာ စသော ဗြဟ្មဝိဟာရ တရားလေးပါးကို ကျင့်သုံးကြရန် ငါတိုက်တွန်းနှိုးဆော်အပ်၏။ အသိတရား နိုးကြားပြီး ယဉ်ကျေးလိမ္မာသော ပြည်သူများ ဖြစ်ကြပါရန် ငါဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သအပ်၏။”

မင်းကြီးဟာ အမတ်ကြီးကိုလည်း အမိန့်တော် ချမှတ်တော်မူပါတယ်။ “အမတ်ကြီး၊ အသင်ဟာ ပြည်သူအားလုံးကို ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ ပညာရေးကို သင်ကြားပေးဖို့ တာဝန်ယူရမည်။ အသင်ဟာ ပညာတတ်မြောက်ပြီး ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းမွန်သောသူများကို ရွေးချယ်ပြီး သူတို့ကို နည်းပြဆရာများ အဖြစ် ခန့်အပ်ရမည်။”

အမတ်ကြီးဟာ မင်းကြီးရဲ့ အမိန့်တော်ကို ခံယူပြီး အကောင်အထည် ဖော်ခဲ့ပါတယ်။ အမတ်ကြီးဟာ အချိန်တိုအတွင်းမှာပင် ပြည်သူအားလုံးကို ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ ပညာရေးကို အောင်မြင်စွာ သင်ကြားပေးနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ပြည်သူပြည်သားများဟာလည်း မင်းကြီးရဲ့ တရားတော်ကို နာခံပြီး အသိတရား နိုးကြားလာကြပါတယ်။ သူတို့ဟာ ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းမွန်လာပြီး အချင်းချင်း ကူညီဖေးမကြပါတယ်။

တစ်နေ့သောအခါ မင်းကြီးဟာ နန်းတော်ဥယျာဉ်တော်အတွင်း လမ်းလျှောက်တော်မူရင်း နွားတစ်ကောင်ကို ထပ်မံ မြင်တော်မူပါတယ်။ အံ့အားသင့်ဖွယ် ကောင်းလှစွာ ထိုနွားဟာ အရင်က မြင်တော်မူခဲ့တဲ့ နွားဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ယခုအခါမှာတော့ ထိုနွားဟာ အလွန်တရာ ကျန်းမာတောင့်တင်းပြီး အမွေးအမှင်တွေလည်း ပြောင်လက်နေပါတယ်။ ထိုနွားဟာ မင်းကြီးကို မြင်တော်မူပြီး ခေါင်းတိုင်လိုက်ပြီး ဝမ်းမြောက်စွာ မြည်တွန်ပါတယ်။

မင်းကြီးဟာ ထိုနွားကို ကြည့်တော်မူပြီး အလွန်တရာ ဝမ်းမြောက်တော်မူပါတယ်။ “အမတ်ကြီး၊ ငါ့မှာ အံ့အားသင့်ဖွယ် ကောင်းလှတဲ့ အဖြစ်အပျက်တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာပြီ။ ငါ့ရဲ့ တရားတော်ဟာ အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိခဲ့ပြီ။”

“ဟုတ်ပါ အရှင်မင်းကြီး။ ယခုအခါမှာ ပြည်သူအားလုံးဟာ ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းမွန်လာပြီး အချင်းချင်း ကူညီဖေးမကြပါတယ်။ မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ အားနည်းသူကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း မရှိတော့ပါ။”

မင်းကြီးဟာ ထိုနွားကို အနီးကပ် ကြည့်တော်မူပါတယ်။ ထိုနွားဟာ မင်းကြီးကို မကြောက်ရွံ့ဘဲ တကယ့် မိတ်ဆွေဟောင်းကို တွေ့ရသည့် အလား အလွန်တရာ သဘောကောင်းစွာ ဆက်ဆံပါတယ်။ မင်းကြီးဟာ နွားရဲ့ နဖူးကို ပွတ်သပ်တော်မူပြီး မေတ္တာတရားနဲ့ ကြည့်တော်မူပါတယ်။

“ချစ်လှစွာသော နွားမင်း၊ ငါဟာ အသင်ကို အရင်တုန်းက မသိခဲ့တာ မှားပါပြီ။ အသင်ဟာ ငါ့ကို ကိုယ်ကျင့်တရားရဲ့ အရေးပါပုံကို သွန်သင်ပေးခဲ့တယ်။ ငါဟာ အသင်ကို အမြဲတမ်း ဂရုစိုက် မွေးမြူပေးမယ်။”

မင်းကြီးဟာ ထိုနွားကို နန်းတော်တွင်းမှာပဲ အထူးတလည် မွေးမြူတော်မူပါတယ်။ ထိုနွားဟာ မင်းကြီးရဲ့ ဂရုစိုက်မှုအောက်မှာ ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်ခဲ့ပါတယ်။ အခြားသော ပြည်သူပြည်သားတွေလည်း ထိုနွားကို မြင်ပြီး ကိုယ်ကျင့်တရားရဲ့ အရေးပါပုံကို သိရှိလာကြပါတယ်။ သူတို့ဟာ မင်းကြီးရဲ့ တရားတော်ကို အမြဲတမ်း နာခံပြီး ကိုယ်ကျင့်တရားကို လိုက်နာကြပါတယ်။

နောက်ဆုံးမှာတော့ သုနက ရာဇမဟာနဂိုရ်ပြည်ကြီးဟာ အလွန်တရာ ငြိမ်းချမ်းသာယာသော ပြည်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ ပြည်သူပြည်သားများဟာ ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းမွန်ပြီး အသိတရား နိုးကြားလာကြပါတယ်။ သူတို့ဟာ အချင်းချင်း ကူညီဖေးမကြပြီး မေတ္တာတရားနဲ့ ပြည့်နှက်နေခဲ့ပါတယ်။

မင်းကြီးဟာ အသက်အရွယ် ကြီးရင့်လာတဲ့ အထိ ပြည်သူတွေကို မေတ္တာတရားနဲ့ အုပ်ချုပ်တော်မူပါတယ်။ မင်းကြီးဟာ နတ်ရွာစံတော်မူပြီးနောက် ပြည်သူပြည်သားတွေဟာ မင်းကြီးရဲ့ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို အမြဲတမ်း အောက်မေ့သတိရနေခဲ့ပါတယ်။

နိဂုံး

ဤနิทانชาดกသည် ကိုယ်ကျင့်တရား၏ အရေးပါပုံကို ဖော်ပြထားပါသည်။ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ သနားခြင်းတရားတို့သည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ သတ္တဝါအားလုံးကို တန်းတူညီတူ ဆက်ဆံပြီး မညှင်းဆဲသင့်ပါ။ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် ပညာရေးတို့သည် လူ့အဖွဲ့အစည်းကို တိုးတက်စေပါသည်။

ပါရမီ

ဤဘဝတွင် ဘုရားအလောင်းတော်သည် သုနကမင်းအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူပြီး မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ သနားခြင်းတရားတို့ကို ကျင့်သုံးတော်မူပါသည်။ ပြည်သူပြည်သားများအား ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် ပညာရေးကို သွန်သင်ပေးတော်မူပြီး သတ္တဝါအားလုံးကို တန်းတူညီတူ ဆက်ဆံတော်မူပါသည်။ ဤသည်မှာ မေတ္တာပါရမီ၊ ကရုဏာပါရမီ၊ သီလပါရမီ တို့ကို ဘဝအဆက်ဆက် ဘာဝနာ အားထုတ်တော်မူခြင်း ဖြစ်ပါသည်။